Sklepy
 
     Sklepy spozywcze pracuja od 8.00 do 19.00, przerwa od 13.00 do 14.00, inne zwykle od 10.00 do 19.00 z przerwa od 14.00 do 15.00. Teraz wieksza ilosc sklepow pracuje bez przerwy.
     Artykuly spozywcze, papierosy, kwiaty itd. mozna takze kupic w wielu kioskach, z ktorych wiele pracuje 24 godziny bez przerwy.
     Zawsze znajdziecie je niedaleko kazdej stacji metra.
 
     Wiele sklepów w Rosji pisze ceny w "Y.E.". To znaczy "uslownyje jedinicy". Jedna "uslowna jedinica" równia się jednemu dolarowi. Tak piszą dlatego, że przepisy handlu w Rosji wzbraniają pisać ceny w dolarach, ale nie wzbraniają wymyślać własnych przeliczników.
     Dlatego jeśli zapytacie Rosjanina ile kosztuje, na przykład, komputer albo wideo, każdy odpowie ich cenę w dolarach, a prawie nikt w rubliach.
 
     Na rynkach moskiewskich, jeżeli nie macie rubli, można płacić w dolarach. Pomimo, że oficjalnie jest to surowo wzbronione, i jest to naruszeniem reguł handlu, ale handlowcy przyjmują dolary po kursie z kantorów wywiany.
     W takich przypadkach, jednak, trzeba uważać, żeby waszych pieniędzy nie zabrali „do sprawdzenia", bo czasami zdarzają się afery: najpierw wasze dolary wezmą, a poźniej przyniosą inne i twierdzą, że są fałszywe.
  
Niektóry skróty
 
W sklepach, kioskach, można czasami zobaczyc różne skróty.
     "U.Je." dla ceny - "uslownaja jedinica" równia się 1 dolarowi (czasami +3%)
     "AOZT" - "akcyonernoje obsczestwo zakrytogo tipa" -Spółka Akcyjna Zamknętego typu (akcje mogą być kupowane tylko przez członków tej spółki).
     "AOOT" - "akcyonernoje obsczestwo otkrytogo tipa" - Spółka Akcyjna
     "OOT" - "obsczestwo otkrytogo tipa" - Spółka otwarta
     "AO" - "akcyonernoje obsczestwo" - S.A.
     "OOO" - "obsczestwo s ograniczennoj otwetswennostju"- tak zwane "Ltd" (GmbH).
     "TOO" - "towarisczestwo s ograniczennoj otwetswennostju" - to same: Ltd
I wreszcie, taki skrót:
     "P.B.O.Ju.L." - "predprinimatel bez obrazowania juridiczeskogo lica" - zarejestrowany biznesmen nie mający firmy (posiadająca status osoby fizycznej)
 
Czym w Moskiwie mozna ugasic pragnienie?
 
Soki
 
     Obecnie najlepsze rosyjskie soki oferowane sa przez firme "Wimm-Bill-Dann" (jej emblematem jest myszka), a marki handlowe to: J7, Gold premium, Lubimyj sad oraz przez firme "Sokos". Importowane soki sa znacznie gorsze, za wyjatkem, oczywiscie, "Hortex-u".
     Cena kartonu, w zaleznosci od firmy - 15-25 rubli za 1 litr (w kioskach do 35 rubli).
 
Woda mineralna i napoje gazowane
 
     Obok "tradycyjnych" napojow typu Coca-Cola czy Pepsi w Moskwie mozna dostac wiele rodzajow wody mineralnej produkowanej w Rosji. Jednak tutaj trzeba zwrocic baczna uwage na nazwe firmy. Polecamy wody mineralne firm "Czernogolowka" i "Russkij kwas", natomiast "Ranowa" to zwykla "kranowka".
     Cena za butelke 1,5 l: 10-20 rubli.
     Pepsi, Coca-cola: 0,33 - 6-10 rubli; 0,5 - 10-15 rublej; 2 l - 25-30 rubli.
 
     Proponuje rowniez skosztowanie niezwyklego napoju jak jest "Tarchun" czyli napoj produkowany z trawy "Tarchun". Prawdziwy smak tarchuna mozna poznac za sprawa firmy "Russkij kwas" (zwykle w butelkach - 0,33), nieco gorszy - firmy "Czernogolowka". Wszystkie inne "Tarchuny" to "kranowka".
 
Kwas
 
     W czasach Zwiazku Radzieckiego, latem, ulubionym napojem Moskwiczan byl "kwas". Sprzedawano go w specjalnych kioskach "Kwas" w cenie 12 kopiejek za 1 litr (cena lemoniady w tym czasie wynosila 8-12 kopiejek za butelke 0,5 l). Kupowano go zwykle hurtem, bankami po 3 litry. Teraz znow na ulicach Moskwy mozna zobaczyc dystrybutory z napisem "Kwas" (KBAC). Niestety nie zawsze jest on dobrej jakosci, ale i tak warto sprobowac tradycyjnego rosyjskiego napoju.
     Cena za kubek 0,2 l - 3 rubli, 0,4 l - 6 ryblej, 1 l - 10 rubli.
 
Jogurty i budyny
 
     Poza produkcji firm "Danon" i "Campina" bardzo smaczne jogurty produkuje "Wimm-Bill-Dann", marki handlowe: "Czudo jogurt" i inni. (Budyn po posyjsku sie nazywa "Puding".)
     Cena - 5-8 rub za opakowanie 125 g.
 
Mleko i kefir
 
    Wszystkie rodzaje sa dobrej jakosci. Cena - 12-15 rubli za 1 liter.
 
Koktaile mleczne
 
     "Czudo-moloko" - to cos w rodzaju koktailu mlecznego, produkowanego w roznych smakach: truskawkowym, bananowy, karmelowy, itp. Mozna go porowniac do "Finezji" (chociaz troche sie rozni).
     Cena - 15-20 rubli.
 
Chleb
 
     Warto też spróbować chleb czarny „Borodinski". Znany i bardzo smaczny rodzaj chleba, który piecze tylko kilka piekarni w Moskwie ( za którym tak tęsknią emigranci rosyjscy :-) )
 
Piwo
 
     W Rosji jest dosyc duzo browarow. W Moskwie najpopularnejszymi sa "Baltyka" (proponuje kilka rodzajow od "1" (najslabsze) do "13" (najmocnesze), "Oczkakowo", " Klinskoje", "Afanasij", "Badajewskoje", "Ostankinskoje" i inne. Wszystkie gatunki piwa sa dobre, to czy smakuja zalezy wylacznie od upodoban.
    
     Zwykle, w ulicznych kioskach można znaleźć w sprzedaży trzydzieści rodzajów różnych gatunków piw. Chociaż w Moskwie nie znajdziesz "Zywca" czy "Okocima", ale nasze "Baltyka" nie jest gorsze!
     Na ulicach, w kawiarniach piwo kosztuje od 15 do 30 rubli za puszke 0,5 l (cena zalezy tylko od miejsca).
     Mozna tez kupic piwo w duzych plastykowych butelkach po 1,5 i 2 litra.
     Cena: butelka 0,5 l - 8-12 rubli, 2 l - 25-30 rublej.
 
Wino, wodka, koniak
 
     Tutaj trzeba uwazac. Chociaz produkcja podrabianego alkoholu znacznie spadla istnieje duza szansa trafienia wlasnie na taki. Najlepszym rozwiazaniem jest zakup wina czy wodki w sklepach, a nie w kioskach. Drogie wina i koniaki nalezy kupowac wylacznie w duzych, albo firmowych sklepach. Dosc wysokie ceny alkoholu w kioskach wcale nie oznaczaja ze pochodzi on z dobrego zrodla. Bardzo czesto bedzie to koniak przygotowany z herbaty i spirytusu.
     Najlepsza wodka w Moskwie to "Kristal".
     Jezeli masz sentyment do "Smirnowa" to proponuje prawdziwego z Moskwiewskiej gorzelni "Smirnow" (koncowka nazwiska - po rosyjsku ":OB", a nie jakies niemeckie ":OFF"). W koncu prawdziwa japonska technika pochodzi z Japonii, a nie z jakichs Chin, tak i prawdziwa rosyjska wodka moze pochodzic tylko z Rosji, a nie od Niemcow.
     Bytelka 0,5 l wodki kosztuje - 45-60 rublej, szampan 0,75 l - 60-70 rublej, wino 0,75 l - od 50 rublej.
 
Lody
 
     Moskiwske lody sprzedaje sie w specjalnych kioskach "Morozhenoje". Mozna tam znalezc rozne gatunki - od rosyjskej filii "Nestle", po tradycyjne lody rosyjskie.
    Lody kosztuja okolo 7 rubli (od 4 do 10).
    Sa tez punkty, sprzedajacy produkty firmy "Algida" itp.
 
Co mozna zjesc na ulicy?
 
     Na centralnych ulicach, i w popularnych miejscach Moskwy mozna spotkac punkty malej gastronomii. Hot-dogi przygotowane na parze kostuja 5-7-10 rubli, w kioskach - 15-20 rubli.
     Kebab w Rosji nazywa sie "Lula-kebab". Jakosc kebabow zalezy od miesca przygotowania. W punktach, na przyklad, na placach kebaby sa zupelnie niesmaczne. Kosztuja okolo 30 rubli.
     Szaszlykow na ulicach lepiej nie kupowac, bo nie wiadomo z jakiego miesa sa przygotowane.
 
Kawiarnie
 
     Szybkie rosyjskie dania - paszteczki z jagodami, miesem, ziemiakami mozna zamawiac w kawiarniach "Russkoje bystro" (ich znakiem jest huzar).
 
McDonalds
 
     Jezeli zabraknie fantazji na cos inne, zawsze mozna skorzystac z restauracji Maca, ktorych w Moskwie jest coraz wiejcej.
     Najwiekszy McDonalds Swiata znajduje sie na placu Puszkina (ulica Twerskaja). To jest pierwszy MD w ZSRR, otwarty pod koniec 1989 roku. Zostal wpisany do ksiegi Ginnesa nie tylko ze wzgledu na wielkosc (to jest najwiekszy McDonalds swiatu (www.mcdonald.com/russia.html)), ale rowniez ze wzgledu na najdluzsze kolejki. W tym czasie trzeba bylo stac w ogonku kilka godzyn. Teraz kolejek juz nie ma.
     Zestaw kosztuje drozej niz w Polsce: 80-95 rublej (11-13 zl).
 
KFC
 
     W roku 2000 w Moskwy otworzono punkt KFC. Pierwszy ich punkt jest otwarty w Moskwie na Arbacie. Popularność jego jest znacznie mniejsza, niż McDonald’sa, gdyż nazwa nie jest jeszcze tak rozpowszechniona.
 
Pizza
 
     Pizzerii w Moskwie jest niewiele. Najczesciej pootwierano je w drogich miejscach, a co za tym idzie ceny pizzy sa dosyc wysokie.
     Pizza moze kosztowac 100-200 rubli (14-28 zl). Na ulicach w kioskach - 25-40 rubli.
 
Restauracje
 
     Ceny w moskiewskich restauracjach sa bardzo rozne. Dlatego zawsze przed zamowieniem warto sprawdzyc co ile kosztuje.
 
Pocztowki
 
     Najtansze widokowki z Moskwy sprzedawane sa na pocztach, albo w ksiegarniach ("Kniznyj magazin", "Knigi"). W kioskach na centralnych ulicach moga kosztowac kilka razy drozej.
 
Książki
 
     Największymi księgarniami w Moskwie są: księgarnia „Biblio-Globus" (100 metrów od metra „Lubianka"), „Molodaja Gwardija" (20 metrów od metra „Polianka") i jarmark na stadionie „Olimpijskim" (koło metra „Prospekt Mira"). Każdy wskaże drogę od metra.
     Należy też wspomnieć o„Domu książki" na Nowym Arbacie (były Kalininskij prospekt).
 
Poczta
 
     Najsprawniej funkcjonuje poczta miedzynarodowa ("Miezhdunarodnyj pocztampt") do ktorej mozna trafic wychodzac z ostatniego (jadac od centrum) wagonu metra na stacji "Nagornaja". Trzeba przejsc przez ulice, jeden prszystanek na lewo. Duzy bialy budynek (jest tylko jeden) to wlasnie poczta miedzynarodowa.
     Czynna od poniedzialku do piatku od 9:00 do 19:00, w sobote - do 15:00.
     Mozna wyslac list do Polski z kazdej poczty w Moskwie, ale wtedy list najpierw przez kilka dni biedzie isc do tego urzedu.
 
Kwiaty w Moskwie
 
     Istnieje w Moskwie bardzo popularna tradycja darować kwiaty. W bukiecie musi znajdować się być nieparzysta ilość kwiatów (zwykle - pięć albo trzy; na randkach można podarować dziewczynie jeden kwiatek - najlepiej różę). Parzystą ilość kwiatów kupuję się w Rosji tylko na cmentarz! (Wyjątek - jubileusze, kiedy daruje się, na przykład 20, 30 sztuk.)
     Trzeba pamiętać, ze kwiaty w Moskwie kosztują dość drogo. Jedna róża może kosztować 60-90 rubli ( 10-15 zł ! ). Inne kwiatki są tańsze, ale rzadko ich cena jest niższa niż 15 rubli (2,5 zł).
 
     Nie patrząc na tak wysokie ceny, tradycją jest darować w biurach biznesowych (wielkich firmach, bankach, itp) wielkie bukiety z dziesiątkami kwiatów. Przynieść do ważnej osoby mniejszy bukiet jest nieprzyzwoicie.
 
     Przy wyborze kwiatów trzeba też patrzeć na ich świeżość. Czasami cena nie zależy od czasu ich zerwania.
     Prawie wszystkie kwiaty w Moskwie są zagraniczne, dlatego kosztują tak wiele. Chociaż czasami można znaleźć kwiaty z moskiewskich oranżerii. Te można kupić na ulicach u prywatnych handlarzy, albo wspecjalnych kioskach (nie tych, stojących koło stacji metra). Takie kwiaty kosztują znacznie taniej (czasami o kilka razy), i jakość mają lepszą, niż zagraniczne.

Z czym pija się piwo?
 
    Klasyczny zestaw: piwo z wobłą (wobła - ukleja; proszę nie mówić "wobla" z miękkim "L". "L" powinno być twarde. Inaczej brzmi to jak wyzwisko.) Z tego powodu, że ukleję trudno jest przechowywać i zostawia ona specyficzny zapach, ostatnimi laty powstała nowa moda - piwo z orzeszkami (fistaszki albo arachidowe). Niemal zawsze w miejscach sprzedaży piwa można kupić też orzeszki.
 
Kupujcie CD w Moskwie!
 
    W Moskwie niemal na każdym kroku spotkacie kiosk z płytami CD. Oferowany asortyment jest szeroki - poza muzyką rosyjską można kupić CD z popularnymi zagranicznymi wykonawcami. Płyta kosztuje od 70 do 100 rubli (10-14 zł). Nie jest to wygórowana cena za współczesny repertuar i dobrą jakość nagrania. W tej samej cenie można kupić płyty CD z programami komputerowymi: systemy operacyjne (Windows, OS/2, Mac, itp.), programy graficzne (Photoshop, Corel Draw, 3D Studio, itp.), języki programowania (Delphi, C, VB, Java, itp.), utility (NU, NAV, itp.), internetowe (Dream Weaver, Front Page, MSIE, NN, itp.) i wiele innych, zaawansowanych i wykorzystywanych przez profesjonalistów. Ciekawostką są CD z zestawami tematycznymi, np. wszystkie programy niezbędne do pracy z wykorzystaniem Internetu, programy do tworzenia grafiki, itp. Przed zakupem należy zwrócić uwagę na wersję językową oprogramowania, czy jest to język angielski czy rosyjski. Często na jednym dysku występują obydwa warianty.
    Dość liczną grupę krążków stanowią te z grami, wśród których znajdziemy dużo nowości. Ostatnimi czasy pojawia się na rynku dużo gier rosyjskich. Najpopularniejsze to: "Bratja piloty-1,2", "Sztirlic", "Dalnobojszcziki". Ranking gier zagranicznych w Rosji prawie nie różni się od polskiego. Lubimy te same gry.
    Dużą popularnością cieszą się też CD z muzyką w formacie MPEG, do odtwarzania na sprzęcie komputerowym. Najczęściej są to płyty z kolekcjami wszystkich albumów popularnych grup.
Największy wybór CD jest na rynku radiowym w Mitino (www.mitinka.ru), 10 minut jazdy autobusem od stacji metra "Tuszunskaja". Rynek jest czynny cały tydzień, ale największy ruch jest w sobotę i niedzielę. Niezły wybór jest też w centrum Moskwy, koło stacji metra "Kuzneckij most".
    Boicie się problemów z kontrolą celną? Nie ma sprawy! Dla siebie można przywozić ile się chce.
 
Czego się słucha teraz w Rosji i co jest modne?
 
    Na dyskotekach przede wszystkim: "Ruki wwerch", "Iwanuszki International", DJ Groow. Z najnowszych: Danko, "Demo", Natali, "Wirus". W towarzystwie przyjemnie jest posłuchać: Andrej Gubin, Dmitrij Malikow, Aleksadner Marszal, Tatiana Owsienko, Alona Apina, Aleksandr Iwanow, Walerij Meladze, "Russkij Razmer", "Hi-Fi", Alsu. Ze starego dobrego rosyjskiego rocka: "Maszyna wremeni", "Kino", "Alisa", "Arija".
    Popularną staje się Ałła Pugaczowa. W roku 1997 wraz z utworem "Pozowi mienia s soboj", który zyskał dużą popularność, zmieniła swój image. Teraz nie nagrywa nowych albumów, tylko pojedyncze piosenki, z których połowa od razu staje się hitami - "W Peterburgie dozhdi", "A ja w wodu wojdu", "Ostrorozhno listopad".

Bilety kolejowe
 
    Teraz nie ma już taryfy "dla obcokrajowców". Kupując bilet nie trzeba uciekać się do innych rozwiązań i ukrywać swojego akcentu. Mówcie jak chcecie. Najważniejsze, by kasjer was zrozumiał :-)
    Przy zakupie biletu na pociąg (nie dotyczy kolejek podmiejskich) należy okazać paszport. Na jego podstawie do biletu zostanie wpisane wasze nazwisko. W czasie podróży kontrolerzy będą sprawdzać zgodność wpisu na bilecie z tym w paszporcie.